Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο στο Εδιμβούργο από ιατρική ομάδα του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS), αποτελώντας την πρώτη αντίστοιχη περίπτωση στο Ηνωμένο Βασίλειο και μόλις τη δεύτερη που έχει καταγραφεί παγκοσμίως.
Όταν ο νεαρός ήταν 16 ετών, οι γιατροί είχαν αφαιρέσει και καταψύξει μικρά δείγματα ιστού από τους όρχεις του, προτού υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών. Η θεραπευτική διαδικασία περιλάμβανε χημειοθεραπεία υψηλής δόσης, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη στα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Τρία χρόνια μετά τη θεραπεία, οι εξετάσεις επιβεβαίωσαν ότι στο σπέρμα του δεν υπήρχαν σπερματοζωάρια.
Οι γιατροί μεταμόσχευσαν τώρα μέρος του ιστού που είχε διατηρηθεί στην κατάψυξη, ελπίζοντας ότι τα κύτταρά του θα αρχίσουν και πάλι να παράγουν σπερματοζωάρια. Ο 19χρονος έχει αναρρώσει καλά από την επέμβαση, αλλά παραμένει άγνωστο αν η διαδικασία θα πετύχει. Σε οκτώ μήνες, οι γιατροί σχεδιάζουν να αφαιρέσουν και να εξετάσουν μέρος του μεταμοσχευμένου ιστού για να διαπιστώσουν αν έχει αρχίσει η παραγωγή σπερματοζωαρίων.
Η μέθοδος θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για αγόρια που πρέπει να υποβληθούν σε χημειοθεραπεία πριν από την εφηβεία. Στους ενήλικους άνδρες και τους μεγαλύτερους εφήβους η κατάψυξη σπέρματος αποτελεί ήδη καθιερωμένη επιλογή για τη διατήρηση της γονιμότητας. Τα μικρότερα αγόρια, όμως, δεν παράγουν ακόμη ώριμα σπερματοζωάρια και επομένως δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα.
Ο ορχικός ιστός περιέχει βλαστοκύτταρα από τα οποία παράγονται σπερματοζωάρια μετά την εφηβεία. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι, αν αυτά τα κύτταρα καταψυχθούν πριν από μια θεραπεία που απειλεί τη γονιμότητα, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χρόνια αργότερα, όταν ο ασθενής θελήσει να αποκτήσει παιδιά.
Η νέα επέμβαση βασίζεται σε περισσότερα από δέκα χρόνια ερευνών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, με επικεφαλής τον καθηγητή αναπτυξιακής ενδοκρινολογίας Ροντ Μίτσελ. Το ερευνητικό πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από τη φιλανθρωπική οργάνωση Children with Cancer UK.
Μια πρώτη θετική ένδειξη είχε παρουσιαστεί τον Μάιο στο Βέλγιο, όπου ένας 27χρονος άνδρας, που είχε καταψύξει ορχικό ιστό σε ηλικία μόλις 10 ετών, παρουσίασε παραγωγή ώριμων σπερματοζωαρίων μετά τη μεταμόσχευσή του. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η συγκεκριμένη τεχνική μπορεί να οδηγήσει στη γέννηση παιδιού στον άνθρωπο.
Στη Βρετανία, περισσότεροι από 1.200 ασθενείς έχουν ήδη προχωρήσει στην κρυοσυντήρηση ορχικού ιστού, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο ο αριθμός ανέρχεται περίπου στους 3.100. Οι μελλοντικές κλινικές δοκιμές αναμένεται να δείξουν κατά πόσο η μέθοδος μπορεί να προσφέρει μια αξιόπιστη δυνατότητα απόκτησης βιολογικών παιδιών σε όσους κινδυνεύουν να χάσουν τη γονιμότητά τους.
«Δεν ξέρουμε ακόμη αν θα λειτουργήσει», αναφέρει ο 19χρονος. Η δυνατότητα, όμως, να ελπίζει ξανά ότι κάποτε θα αποκτήσει δική του οικογένεια είναι, όπως λέει, κάτι που δύσκολα μπορεί να περιγράψει με λόγια.
